Studia, egzaminy, praktyki, pierwsza praca i plany dotyczące dalszej edukacji – kolejne etapy często następują po sobie w szybkim tempie. Nawet gdy wszystko przebiega zgodnie z planem, może pojawić się myśl, żeby na chwilę zwolnić i zrobić sobie przerwę. Dla jednych będzie to okazja do zdobycia nowych doświadczeń, dla innych czas na podróże, rozwijanie zainteresowań lub po prostu odpoczynek. Gap year i career break to dwie formy takiej przerwy, które można rozważyć na różnych etapach edukacji i życia zawodowego. Nie są jednak rozwiązaniem dla wszystkich – ich sens zależy od indywidualnych potrzeb, możliwości i planów.
Gap year najczęściej oznacza zaplanowaną przerwę między etapami edukacji – na przykład po maturze lub po licencjacie. Można jednak zdecydować się na nią także w trakcie studiów. Jak wyjaśnia Centrum Karier UMBC, taka przerwa trwa zazwyczaj od sześciu do dwunastu miesięcy. Roczna przerwa bezpośrednio po maturze to zatem tylko jeden z możliwych scenariuszy.
Nieco inaczej wygląda career break, czyli przerwa w aktywności zawodowej. Można ją zaplanować między kolejnymi miejscami pracy lub uzgodnić z obecnym pracodawcą dłuższą nieobecność. Z takiej możliwości mogą skorzystać również studenci, którzy łączą naukę z zatrudnieniem. Różnica między gap year a career break dotyczy więc przede wszystkim punktu wyjścia: pierwsze pojęcie częściej wiąże się z edukacją, drugie z pracą. Cele obu przerw mogą być jednak podobne.
Pomysłów na wykorzystanie przerwy jest wiele, a niektóre z nich można ze sobą łączyć. Wyjazd nie wyklucza podjęcia pracy, podobnie jak zdobywanie nowych doświadczeń nie musi oznaczać rezygnacji z odpoczynku.
Podróżowanie to jedno z pierwszych skojarzeń z gap year. Nie musi jednak oznaczać kosztownej wyprawy dookoła świata – można też zatrzymać się na dłużej w jednym regionie czy państwie. Taki pobyt pozwala bliżej poznać codzienne życie mieszkańców, częściej posługiwać się językiem obcym i odnaleźć się w nowym otoczeniu. Samodzielne podróżowanie wiąże się też z planowaniem wydatków i radzeniem sobie w nieznanych sytuacjach.
Wyjazd można także połączyć z pracą zarobkową. Dla części studentów jedną z możliwości jest praca za granicą z zakwaterowaniem, pozwalająca połączyć pobyt w innym kraju z zarabianiem pieniędzy. Przy tym wariancie istotne są rzeczywiste warunki zatrudnienia oraz koszty i standard noclegu. Przerwa może też posłużyć sprawdzeniu konkretnej branży – poprzez staż, pracę na stanowisku juniorskim lub udział w projekcie zawodowym. To okazja, aby poznać codzienne obowiązki i przekonać się, na czym rzeczywiście polega wybrana praca.
Inną możliwością jest zaangażowanie w wolontariat, organizacje społeczne lub projekty środowiskowe. Może to być pomoc przy lokalnych wydarzeniach, udział w inicjatywach edukacyjnych czy działaniach na rzecz środowiska. Takie zajęcia pozwalają współpracować z różnymi ludźmi, podejmować odpowiedzialność za konkretne zadania i rozwijać umiejętności organizacyjne. Dają też możliwość zaangażowania się w ważny dla siebie cel, niezależnie od korzyści zawodowych.
Dla niektórych przerwa jest okazją, aby poświęcić więcej czasu na naukę. W tym czasie można wziąć udział w intensywnym kursie językowym, opanować specjalistyczny program lub przygotować portfolio. Osoba, która już pracuje i myśli o zmianie specjalizacji, może na przykład przeznaczyć kilkumiesięczny career break na zdobycie potrzebnych umiejętności. Nie każda luka kompetencyjna wymaga jednak zawieszania obowiązków – wystarczające mogą okazać się kursy weekendowe lub nauka w bardziej elastycznym trybie.
Przerwa nie musi jednak wiązać się ze zdobywaniem kolejnych doświadczeń czy umiejętności. Jej pełnoprawnym celem może być również odpoczynek. Ograniczenie obowiązków daje czas na regenerację, życie osobiste i przemyślenie dotychczasowych wyborów bez natychmiastowego podejmowania kolejnych zobowiązań. Nie ma przymusu wypełniania tego okresu kursami czy pracą.
Gap year może być okazją do zdobycia nowych doświadczeń, odpoczynku czy zarobienia pieniędzy, ale ma też swoje ograniczenia. Jak podkreśla University of Texas at Austin w poradniku Gap Year Guide, dłuższa przerwa wymaga odpowiedniego planowania, może wiązać się z kosztami i utrudniać późniejszy powrót do regularnej nauki. Nie oznacza to, że należy z niej rezygnować – warto jednak zastanowić się, kiedy taki krok rzeczywiście odpowiada naszym potrzebom, a kiedy lepiej rozważyć inne możliwości.
Przerwa może być dobrym wyborem w następujących sytuacjach:
Są jednak sytuacje, w których warto dać sobie więcej czasu do namysłu:
Chęć zmiany jest zrozumiała, ale nie zawsze wymaga zawieszenia dotychczasowych obowiązków. Warto zastanowić się, czy dłuższa przerwa rzeczywiście pomoże osiągnąć zamierzony cel, czy istnieje też sposób, aby zrobić to bez przerywania studiów lub pracy.
Gdy decyzja o przerwie jest już przemyślana, warto zastanowić się, jak zorganizować ten czas. Lepiej wybrać jeden lub dwa priorytety – na przykład odpoczynek, zarobek czy naukę języka – zamiast tworzyć długą listę wymagań. Od wybranego celu zależy również długość przerwy. Nie zawsze potrzebny jest cały rok. Czasem wystarczy kilkumiesięczny projekt, wakacyjny wyjazd zarobkowy lub intensywne szkolenie. Warto też wybrać termin, który pozwoli pogodzić te plany z obowiązkami na uczelni lub w pracy.
Gdy wiesz już, jak chcesz wykorzystać ten czas, łatwiej oszacować potrzebny budżet. Przede wszystkim sprawdź, czy możesz sobie pozwolić na przerwę, z czego będziesz pokrywać wydatki i na jak długo wystarczą Ci oszczędności. Warto uwzględnić koszty utrzymania, zakwaterowania, transportu, ubezpieczenia i ewentualnych kursów, a także zachować rezerwę na nieprzewidziane wydatki lub okres bez dochodów, jeśli dopiero zamierzasz szukać pracy. Jeśli planujesz podjąć pracę za granicą, sprawdź wiarygodność pracodawcy i ewentualnego pośrednika, warunki umowy, legalność zatrudnienia, koszty noclegu oraz wynagrodzenie po potrąceniach.
Odpowiednio wcześniej trzeba też zadbać o formalności i możliwość powrotu. Polskie przepisy przewidują prawo studenta do urlopów od zajęć na zasadach określonych w regulaminie studiów. Przed zaplanowaniem dłuższej nieobecności sprawdź więc wymagania swojej uczelni oraz wpływ przerwy na tok nauki, stypendia i status studenta. Jeśli pracujesz, najpierw porozmawiaj z pracodawcą o możliwości dłuższego urlopu lub uzgodnionej nieobecności. Rozwiązanie umowy to poważna decyzja – po odejściu nie masz gwarancji powrotu na dotychczasowe stanowisko. Dobrze też mieć wstępny plan na zakończenie przerwy – powrót na studia, rekrutację na kolejny stopień edukacji lub poszukiwanie pracy.
Po zakończeniu przerwy warto przyjrzeć się temu, jakie doświadczenia udało się podczas niej zdobyć. Praca sezonowa, wolontariat czy podróże mogą być przydatne zawodowo, nawet jeśli nie wiążą się bezpośrednio z kierunkiem studiów. Podczas pracy sezonowej można zdobyć doświadczenie w obsłudze klientów i współpracy z zespołem, a przy wolontariacie – w samodzielnej organizacji zadań. Z kolei efektem dokształcania podczas career break może być znajomość specjalistycznego programu, ukończony kurs czy przygotowane portfolio.
Doświadczenia te warto przełożyć na język CV i rozmowy rekrutacyjnej. Zamiast wpisywać ogólną „pracę sezonową za granicą”, można podać nazwę stanowiska i opisać konkretne obowiązki – na przykład obsługę klientów czy codzienną komunikację w języku obcym, jeśli należały do wykonywanych zadań. Co ważne, przerwa w zatrudnieniu nie musi być problemem podczas rekrutacji, ale warto umieć krótko i szczerze o niej opowiedzieć. Jeśli jej głównym celem był odpoczynek, nie trzeba na siłę przypisywać jej zawodowych korzyści.
Więcej wskazówek dotyczących przedstawiania doświadczeń w CV i poszukiwania pierwszego zatrudnienia znajdziesz w poradniku: Pierwsza praca po studiach. Jak nie utknąć między stażem a wymaganym doświadczeniem?
Z przerwy można wrócić z nowym wpisem w CV, większą świadomością własnych zainteresowań lub po prostu z odzyskaną energią. Czasem pomaga ona sprawdzić nowe możliwości, a czasem utwierdzić się w dotychczasowych wyborach. Nie rozwiąże wprawdzie każdej trudności, ale może dać przestrzeń na odpoczynek i spokojne zastanowienie się nad kolejnymi krokami.
Źródła:
Autor: Joanna Ważny
Artykuł przygotowany we współpracy z partnerem serwisu WhitePress®, który od 12 lat wspiera działania SEO i content marketingowe w Polsce i za granicą. Zautomatyzowana platforma umożliwia publikowanie artykułów na ponad 100 tysiącach portali na całym świecie. Dodatkowo oferuje natywne usługi copywritingu, zapewniając wysokiej jakości treści.
